Có cần website không hay Facebook/Zalo là đủ?
Tuần nào mình cũng nghe câu này ít nhất một lần: quán bán trên Facebook với Zalo cũng ổn rồi, có cần làm website nữa không. Câu trả lời thành thật là còn tùy: có người chưa cần thật, nhưng cũng có người đang âm thầm mất khách và mất thời gian mà không nhận ra. Bài này mình nói rõ cả hai bên để bạn tự cân nhắc.
Facebook với Zalo làm tốt việc gì
Nói chuyện website thì phải công bằng trước đã: có mấy việc hai kênh này làm rất tốt mà website khó theo kịp, nên mình không chê chúng để mời bạn làm web. Gần khách là điểm mạnh thấy rõ nhất, như quán phở sáng sớm đăng tấm hình nồi nước dùng vừa ninh xong thì khách quen thấy là ghé ăn. Chốt đơn cũng nhanh khi khách nhắn một câu trong khung chat là xong, còn shop quần áo lên đồ mới buổi tối thì đến khuya đã có người đặt. Lúc bắt đầu lại gần như không tốn chi phí, chỉ cần lập fanpage, tạo Zalo và đăng bài là tối nay đã chạy được.
Nếu việc buôn bán của bạn sống nhờ tương tác mỗi ngày và khách quay lại đều, thì Facebook với Zalo đang gánh phần lớn rồi, và mình không khuyên bỏ.
Khi nào Facebook, Zalo là đủ
Có lúc mình nói thẳng với khách rằng chưa cần website đâu, nên để tiền lo việc khác trước, cụ thể là mấy trường hợp sau. Bạn bán cho một nhóm khách quen, theo mùa, không cần người lạ tìm tới, như người bán bánh chưng Tết cho cả khu mỗi năm một đợt thì fanpage là đủ. Hoặc bạn mới mở, còn đang thử xem món có người mua không, thì chưa vội bỏ tiền xây nhà cửa. Hoặc ngân sách đang căng, mỗi đồng bỏ ra phải mang lại đơn ngay trong tuần, lúc đó tập trung làm nội dung vẫn là lựa chọn hợp lý hơn.
Thuộc mấy nhóm trên thì bạn cứ yên tâm, website để sau cũng được, không có gì gấp.
Dựa hết vào Facebook, Zalo thì rủi ro ở đâu
Nhưng khi bạn đã bán đều và có lượng khách kha khá, việc dựa hết vào hai kênh này bắt đầu có rủi ro, mà những rủi ro đó thường âm thầm nên lúc nhận ra thì đã muộn.
Đầu tiên, khách không thật sự thuộc về bạn: tệp khách, bài viết và đánh giá đều nằm trên nền tảng của người khác, nên một sáng nào đó fanpage bị khóa nhầm hay Zalo bị hạn chế là mất sạch, không ai trả lại. Mình từng gặp một quán phở gây dựng fanpage suốt mấy năm với hơn hai chục nghìn lượt thích, vậy mà chỉ một lần bị báo cáo vi phạm là mất cả tài khoản, bao nhiêu khách quen liên lạc qua đó coi như mất luôn.
Tiếp theo, người tìm trên Google không thấy bạn: khách đói bụng gõ “phở gần đây” hay du khách gõ “homestay gần biển Mỹ Khê” thì Google trả về những chỗ có website và địa chỉ rõ ràng, còn fanpage gần như không lọt vào đó, nên bạn mất hẳn dòng khách đang chủ động đi tìm, vốn là nhóm dễ chốt nhất.
Kế đến, bài viết bị thuật toán hiển thị ngày càng ít: bạn có mười nghìn người theo dõi nhưng mỗi bài chỉ vài trăm người thấy, muốn tiếp cận nhiều hơn thì phải trả tiền quảng cáo, và phạm vi tiếp cận cứ thu hẹp dần theo cách bạn không kiểm soát được.
Cuối cùng, thông tin nằm rải rác nên khách phải hỏi mới biết: một spa muốn khách xem được bảng giá nhưng khách lại phải nhắn tin hỏi rồi chờ phản hồi, mà nhiều người ngại nên lướt qua luôn. Menu, giá, giờ mở cửa hay đường đi mỗi thứ nằm một bài cũ, tìm một lúc vẫn không thấy.
Nhà của mình và sạp ngoài chợ
Mình hay ví thế này cho khách dễ hình dung: website là cái nhà của mình, còn Facebook với Zalo là sạp ngoài chợ. Sạp ngoài chợ đông người qua lại, tiện chào hàng và bán nhanh, nhưng đất là đất thuê, nên chủ chợ đổi luật, dẹp sạp hay đông quá che mất chỗ thì bạn chịu. Cái nhà thì khác: bạn đứng tên, không ai đuổi được, khách cần là biết đường tới, còn bày biện ra sao là tùy bạn.
Sạp ngoài chợ thì đông khách nhưng đất đi thuê, còn cái nhà thì bạn đứng tên, không ai đuổi được.
Người buôn lâu năm không ai bỏ sạp ngoài chợ vì chỗ đó vẫn ra tiền mỗi ngày, nhưng họ gom dần về dựng cho mình một cái nhà để có chỗ đứng không lệ thuộc vào ai. Website không thay thế Facebook, mà là chỗ dựa cho bạn những lúc sạp ngoài chợ có biến động.
Mà chưa cần website lớn đâu
Thực tế, để có một cái nhà như vậy, bạn chưa cần tới một website chục trang, vì với phần lớn quán và shop nhỏ thì một trang gọn là đủ. Một trang nói rõ bạn bán gì, kèm bảng giá hoặc menu, vài tấm ảnh thật, đánh giá của khách, nút gọi và nút Zalo cùng bản đồ chỉ đường, rồi hiện ra trên Google bằng tên miền riêng để khách gõ tên quán là thấy ngay, không lẫn vào đâu.
Một homestay có trang riêng, khách Google “homestay gần biển” là thấy, xem phòng xem giá rồi gọi luôn mà không phải tìm giữa hàng chục fanpage, còn một spa để bảng giá công khai thì khách tự xem rồi đặt, bạn đỡ phải trả lời từng tin nhắn hỏi giá. Chỉ vậy thôi đã thay đổi nhiều thứ.
Cái nhà đó làm một lần nhưng phục vụ bạn cả ngày lẫn đêm, không bị thuật toán vùi và không lo bị khóa nhầm, trong khi Facebook với Zalo vẫn chạy song song để gần khách như cũ. Bạn có cả hai chứ không phải chọn một bỏ một.