Dấu hiệu một đơn vị làm web đáng tin và mấy cờ đỏ cần tránh
Làm web không phải trả tiền xong là xong. Chọn nhầm chỗ thì bạn vừa mất tiền vừa mất mấy tháng chờ đợi, rồi muốn sửa lại nhiều khi còn cực hơn làm mới từ đầu. Mấy điều dưới đây mình gom từ những lần ngồi gỡ rối cho khách: vài dấu hiệu giúp bạn nhận ra một đơn vị đáng tin, và mấy cờ đỏ nên tránh ngay từ buổi nói chuyện đầu tiên.
Cờ xanh: hỏi kỹ việc của bạn trước khi báo giá
Người làm nghiêm túc sẽ muốn hiểu bạn bán gì, khách của bạn là ai và bạn đang kẹt ở đâu, rồi mới nói tới tiền, bởi một trang cho quán phở bán mang đi khác hẳn một trang cho homestay nhận đặt phòng theo đêm. Chưa rõ việc thì con số báo ra cũng chỉ là đoán mò.
Giả sử bạn mở quán phở, người tư vấn tốt sẽ hỏi khách đặt qua điện thoại hay tự tới, bạn muốn họ bấm gọi hay xem thực đơn trước, giờ cao điểm rơi vào lúc nào. Còn ai vừa nghe “mình muốn làm web” đã đọc ngay một con số tròn trĩnh thì rất có thể họ đang bán cho bạn một cái khuôn có sẵn, chứ không phải làm cho đúng việc của bạn.
Cờ xanh: báo giá rõ ràng, có gì không có gì nói thẳng
Báo giá đáng tin là bảng liệt kê từng khoản: tên miền, chỗ đặt web (hosting), thiết kế, số trang, phần viết nội dung, rồi sau bàn giao thì hỗ trợ tới đâu. Quan trọng không kém là họ nói thẳng cái gì không nằm trong giá, để bạn khỏi vỡ kế hoạch sau này.
Chẳng hạn một chủ spa hỏi làm trang đặt lịch, bên rõ ràng sẽ ghi ra trang giới thiệu, bảng dịch vụ và nút nhắn Zalo là có, còn phần khách tự chọn giờ và hệ thống tự chặn trùng lịch là gói riêng tính thêm, nhờ vậy bạn biết chính xác mình mua gì. Một con số gộp “trọn gói” không kèm danh sách thường là chỗ phát sinh về sau, cũng là chỗ dễ cãi nhau mệt nhất.
Cờ xanh: cam kết bạn sở hữu tên miền, mã nguồn, tài khoản
Đây là phần ít người để ý nhưng lại quan trọng bậc nhất. Sau khi bàn giao, tên miền phải đứng tên bạn, mã nguồn là của bạn, các tài khoản quản trị bạn cầm. Cứ hình dung tên miền như địa chỉ nhà còn mã nguồn là chìa khóa, người làm tử tế sẽ chủ động trao cả hai cho bạn.
Hình dung shop online của bạn chạy ổn được hai năm, khách quen vào ra bằng đúng địa chỉ đó, mà tên miền lại nằm trong tài khoản của bên làm web. Tới ngày bạn muốn đổi chỗ hoặc họ ngừng làm thì bạn có nguy cơ mất trắng cái địa chỉ khách đã nhớ. Vì vậy hãy hỏi thẳng câu này từ đầu và xin ghi rõ trong hợp đồng.
Hỏi rõ ai đứng tên tên miền, ai giữ mã nguồn và tài khoản, ngay từ buổi đầu.
Cờ xanh: có dự án thật để xem, khách cũ thật để hỏi
Lời tự khen thì ai cũng nói được, thứ đáng tin là sản phẩm thật đang chạy và người thật để bạn hỏi. Bạn nên xin vài đường dẫn web họ đã làm rồi mở trên điện thoại xem có nhanh không, chữ có dễ đọc không, bấm nút có chạy không. Nếu được thì xin số một hai khách cũ để hỏi cho chắc.
Giả sử một homestay tính thuê họ làm trang, bạn mở thử trang một homestay khác họ từng làm, thấy ảnh phòng hiện nhanh, nút đặt phòng bấm là ra Zalo, mở trên điện thoại không phải zoom mới đọc được, vậy là tín hiệu tốt. Tiện thể hãy hỏi luôn ba chuyện hay bị bỏ quên: trang tải nhanh không, hiển thị trên điện thoại ra sao, và sau bàn giao có ai sửa khi hỏng. Người làm chắc tay sẽ trả lời gọn, không vòng vo.
Cờ đỏ: hứa lên top số 1, giá rẻ mập mờ, ép cọc gấp
Cẩn thận với ai cam kết chắc nịch “lên top Google số 1” hay hứa doanh thu trên trời, vì thứ hạng tìm kiếm là do Google quyết, không ai cầm chắc được, còn doanh thu thì còn tùy món bạn bán, tùy giá và dịch vụ. Hứa quá tay thường chỉ để chốt cọc cho nhanh.
Một kiểu khác là giá rẻ bất thường nhưng hỏi kỹ thì mập mờ, kèm câu “chốt hôm nay mới có giá này, cọc liền đi”. Giả sử bạn bán đồ ăn online và được chào một con số rẻ giật mình, nhưng hỏi gồm mấy trang, có nút đặt hàng không, ai viết nội dung thì họ cứ lảng. Người đàng hoàng sẽ cho bạn thời gian đọc kỹ rồi mới quyết, chứ không đẩy bạn xuống cọc trong lúc còn đang phân vân.
Cờ đỏ: né chuyện sở hữu, giấu mặt, mẫu đại trà
Hỏi “tên miền đứng tên ai, mã nguồn có giao không” mà bên kia trả lời lòng vòng hoặc gạt đi thì đó là cờ đỏ rõ ràng. Cũng đáng ngại nếu họ không có địa chỉ, không thông tin rõ ràng, chỉ nhắn tin qua một tài khoản rồi thi thoảng mất hút mấy ngày, bởi lúc đang làm đã khó liên lạc thì lúc web hỏng còn khó hơn.
Thêm một dấu hiệu nữa là không cho xem sản phẩm cũ, hoặc đưa mẫu “thiết kế riêng” nhưng mở ra thấy giống hệt web khác, chỉ khác mỗi cái tên. Giả sử bạn mở quán cà phê và được hứa một trang “làm riêng cho quán”, mà bố cục, hình ảnh, câu chữ lại trùng khít trang của một quán ở tỉnh khác, thì đó là khuôn dùng lại chứ không phải làm cho bạn. Bạn hoàn toàn có quyền hỏi thẳng và chờ câu trả lời rõ ràng trước khi xuống tiền.